O stronie

Literatura polska 1950-1956

Państwo Polskie w tym okresie posiadało monopol wydawniczy i dążyło do podporządkowania sobie twórczości jaka była literatura itp a jego polityka szła dwoma torami. Z jednej strony publikowano w dużych nakładach klasykę taką jak pisarze Mickiewicz, Sienkiewicz, Prus, z drugiej strony wycofywano z księgarń, bibliotek i czytelni takich autorów jak Maria Rodziewiczówna, Melchior Wańkowicz czy Zofia Kossak-Szczucka i wielu innych. Masowo wydawano też literaturę radziecką taką jak dzieła Lenina i Stalina. Wielu twórców tego okresu było oszołomionych zasięgiem totalitarnego oddziaływania partii, byli też zafascynowani dynamizmem systemu, zastraszeni, albo też przekupywani przywilejami materialnymi, jakie przyznawano posłusznym, dlatego też polscy twórcy coraz aktywniej włączali się w propagowanie nowych kanonów sztuki. U szczytu sławy znajdował się wtedy Władysław Broniewski oraz Konstanty Ildefons Gałczyński autor licznych socrealistycznych wierszy. W duchu socrealistycznym pisali też czołowi polscy poeci tacy jak Julian Tuwim, Mieczysław Jastrun czy Adam Ważyk, Antoni Słonimski oraz wielu innych. W prozie dominowały wówczas powieści o schematycznej akcji i fabule, sławiące ustrój i piętnujące przeciwników propagandy. W takim duchu pisali Bohdan Czeszko, Witold Zalewski, Jerzy Putrament, Tadeusz Konwicki, Władysław Machejek, Wojciech Żukrowski. Nieco na wyższym poziomie stały utwory Juliana Stryjkowskiego i Igora Newerly’ego, który zasłynął „Pamiątką z celulozy”. Wielu wybitnych pisarzy zaprzestało w tym okresie pracy twórczej, do takich należała Kazimiera Iłłakowiczówna. Po śmierci Stalina w 1953 roku zaczęły pojawiać się pierwsze utwory zwiastujące koniec epoki socrealizmu. Takim utworem był „Poemat dla dorosłych”, którego autorem jest pisarz Adam Ważyka. Jednocześnie na emigracji bujnie rozwijało się życie literackie, w którym ważną rolę odgrywało wydawnictwo paryskiego miesięcznika “Kultura” w którym nowe tomiki wydawali Czesław Miłosz, Kazimierz Wierzyński, Józef Bujnowski, Stanisław Młodożeniec i inni.


Linki:
    Miejscem utrwalani i przechowywania słowa w kulturze oralnej jest pamięć. W sytuacji, gdy nie istnieją przekazy pisane, pamięć spełnia funkcję żywej biblioteki i żywego archiwum. obowiązuje tu zasada: "wiem to, co moge przywołać". stąd tak wielką rolę odgrywają w tej kulturze środki mnemotechniczne, czyli takie, które ułatwiają zapamiętywanie i przywoływanie z pamięci. należą do nich między innymi rym i rytm pozwalające na związywanie ze sobą słów i wersów.przykładem mogą tu być choćby ludowe przysłowia takie jak: "kto się leni, temu się zieleni", "kto rano wstaje, temu Pan Bóg daje", "kto w piątek skacze, ten w niedziele płacze". przekazy w kulturze tradycyjnej charakteryzują się również prostymi konstrukcjami składniowymi, z wielokrotnym powtarzaniem tych samych słów i sformułowań. widać to w początkowym fragmencie Księgi Rodzaju.