Poznański Czerwiec 56 roku utorował drogę do władzy Władysławowi Gomułce i spowodował złagodzenie cenzury a także przyniósł ożywienie w polskim życiu literackim. Gwałtownie wzrosła ilość przekładów literatury zachodnie a szczególną popularność zdobyła wśród czytelników literatura amerykańska. Wówczas pojawiły się pierwsze wydania utworów polskich pisarzy emigracyjnych takich jak Gombrowicz. W tym okresie powstają nowe pisma literackie takie jak „Współczesność” i „Dialog”. Tamtejsze ożywienie zapanowało w publicystyce kulturalnej i krytyce literackiej, na łamach już istniejącej pism, takich jak „Przegląd Kulturalny”, „Nowa Kultura”, czy „Życie Literackie”. Do głosu doszło związane z Krakowską szkołą krytyki nowe pokolenie krytyków na czele z Andrzejem Kijowskim. W dziedzinie poezji nastąpił wówczas powrót autorów skazywanych w latach stalinowskich na milczenie, takich pisarzy jak Kazimiera Iłłakowiczówna. Własne oblicze odnajdowali też poeci, którzy debiutowali w poprzednim okresie. Byli to tacy pisarze jak Tadeusz Różewicz, Tadeusz Kubiak, Stanisław Grochowiak, Wisława Szymborska i inni. Najważniejszymi debiutantami byli w tamtym okresie Zbigniew Herbert, Miron Białoszewski i Andrzej Bursa. Wśród tych poetów i ich twórczości dominowała ostra refleksja dotycząca cywilizacji i granic człowieczeństwa w świecie współczesnym. Z poetów starszego pokolenia nadal tworzyli tacy pisarze jak Jarosław Iwaszkiewicz, Mieczysław Jastrun i Julian Przyboś. Wybitnym aforystą był ówcześnie Stanisław Jerzy Lec autor „Myśli nieuczesanych” a wybitnymi prozaikami w tym okresie była miedzy innymi Maria Dąbrowska, która po okresie nieobecności literackiej wydała tom opowiadań „Gwiazda zaranna”. Jerzy Szaniawski, autor „Profesora Tutki” oraz wyzwoleni z socrealizmu i konformizmu Kazimierz Brandys , Roman Bratny, Tadeusz Hołuj, Julian Stryjkowski, Jerzy Andrzejewski oraz wielu innych również wznowili swoją twórczość. Warto wymienić też pisarzy określanych jako katolickich, takich jak Antoni Gołubiew, Jerzy Zawieyski czy Jan Józef Szczepański. Znakomitym eseistą i popularyzatorem historii Polski wówczas Paweł Jasienica.