Powstanie listopadowe było konsekwencją romantycznego buntu przeciwko pokongresowemu porządkowi Europy, nie dziwi też fakt, że to właśnie romantyczni literaci tworzyli najbardziej radykalne skrzydło powstania oraz sama literatura itp. Wśród spiskowców nocy z 29 na 30 listopada 1830 roku znajdowali się tacy poeci jak Ludwik Nabielak i Seweryn Goszczyński. W szeregach wojska polskiego znajdowała się również większość romantycznych literatów. Wybuch powstania okazał się zwycięstwem koncepcji romantycznych, oznaczał więc koniec wpływu klasyków, którzy albo wycofali się z życia publicznego, albo przyłączyli się do romantyków tak jak Franciszek Morawski. Liryka okresu powstania listopadowego to przede wszystkim pieśni wojskowe i patriotyczne oraz inna literatura itp. Poezja ta opiewała najbardziej pożądane cechy żołnierza oraz wzywała do walki o wolność a także uczyła odwagi i patriotyzmu. Wtedy to narodził się popularny w literaturze, malarstwie i muzyce polskiej dziewiętnastego i dwudziestego wieku znany do dziś stereotyp kolorowego ułana z fantazją zdobywającego armaty i gromiącego przeważające siły nieprzyjaciół. Pod koniec powstania powstawała też poezja pisana w tonie przygnębiającym i smutnym, która opiewała tragiczną dolę żołnierzy oraz smutne losy ojczyzny. Utwory te znane były w okresie walk polsko-rosyjskich, gdyż ukazywały się na łamach wydawanej wówczas prasy. W większych zbiorkach, w formach książki wydawane były jednak dopiero na emigracji, głównie w Paryżu i często pośmiertnie. Wiersze okresu powstania listopadowego tworzyli głównie twórcy anonimowi natomiast z poetów znanych wymienić można takich twórców jak zmarły z ran otrzymanych w boju Rajnold Suchodolski, zmarły w austriackim więzieniu Maurycy Gosławski , Stefan Garczyński, Seweryn Goszczyński, Wincenty Pol, Franciszek Kowalski. Oprócz poezji wojskowo-patriotycznej powstawały też w tym okresie utwory opiewające realizację ideałów wolności i postępu. Tego typu wiersze pisali Juliusz Słowacki, jak również niektórzy poeci wymieni wyżej. Warto wspomnieć tu także o słynnym wierszu Adama Mickiewicza ,,Reduta Ordona”, który napisany już po upadku powstania, uznawany był przez lata za jeden z najbardziej reprezentatywnych utworów wzywających do walki o wolność.